|
TİROİDİn BELİRTİLERİ
TİROİDİN BELİRTİLERİ
PROF DR METİN ÖZATA
Tiroid bezi vucudumuzda boyun on tarafında bulunan
bir organımızdır. Tiroid bezi T3 ve T4 hormonları salgılar. Tiroid
bezinin bazı hastalıkları kişide değişik belirtiler yapar. Bu belirtile
hastalığın türüne ve tiroid hormonlarının az veya çok salgılanmasına
bağlı olarak değişir.
Bazı belirtileri şöyle sıralayabiliriz:
1. Tiroid bezinde büyüme: Bezin büyümesine guatr denir. Karşıdan bakıldığında boyundaki şişlik göze çarpar.
2. Boyunda tiroid bezinde şişlik olması: nodul nedeniyle olur.
3. Tiroid bezinde boyunda ağrı olması: tiroid bezi iltihabında olur.
4. Gözlerde büyüme: Graves hastalığı denen zehirli guatr tipinde olur.
5. Kilo alma: Tiroid yetmezliğinde olur.
6. Kilo verme: Zehirli guatrda olur.
Şimdi Hangi tiroid hastyalığında hangi belirtiler görülür onlara bakalım:
1. TİROİD YETMEZLİĞİ-HİPOTİROİDİ BELİRTİLERİ:
Tiroid bezi yetmezliğine ait şikayetler hastalığın
şiddetine göre değişir. Bazen hiçbir şikayet yok iken bazı hastalarda
çok şiddetli belirti ve şikayetler ortaya çıkar. Bazı belirtiler
özellikle yaşlı kişilerde yaşlılığa bağlanır ve hastalık akla gelmez
ise atlanır. Tiroid bezi az çalışan ve tiroid hormonları kanda azalan
bir kişide şu belirtiler olabilir:
- Kolay yorulma, yorgunluk, bitkinlik, enerji azlığı (yaygın)
- Hatırlamada zorluk, unutkanlık, yavaş düşünme, konsantre olamama
- Hareketlerde yavaşlık
- Sabahleyin uyanmada zorluk, daha çok uyku isteği, gün içinde uyuklama
- Üşüme veya kendini soğuk hissetme
- Terlemenin azalması
- Kuru, soğuk, kalın ve kaşınan bir deri
- Sarı veya portakal renginde bir deri
- Kuru, kaba ve kolay kırılan tırnaklar
- Saç dökülmesi, saçlarda azalma, kaşlarda dökülme
- İştah kaybı
- Kilo alma ve kiloyu verememe
- Horlama başlaması
- Kas krampları ve eklemlerde ağrı oluşması
- Kaslarda iğne batması hissi veya karıncalanma
- Kabızlık olmaya başlaması
- Göz etrafının ve göz altının şişmesi
- El, ayak ve eklemlerde şişlik
- Karpal tünel sendromu denilen el bileğinde sinir sıkışması ve ağrı
- Adet kanamalarının daha fazla miktarda olması, adetlerde kramp olması ve adet öncesi dönemin kötü geçmesi
- Bazı kadınlarda adet sıklığının azalması veya adetlerin kesilmesi
- Depresyon gelişmesi ve hiçbir şeyle ilgilenmeme
- Sesin kalınlaşması ve ses kısıklığı
- İşitmede azalma oluşması
- Guatr oluşması (Hashimoto hastalarında olur)
- Tiroid bezinin küçülmesi (tiroid bezi iltihaplarına veya Hashimotonun son evresine bağlı olarak)
- Kalp hızının ve nabız sayısının azalması
- Kan kolesterol düzeyinde artma
- Gebe kalamama (kısırlık)
- Libido (Cinsel istek) azlığı ve empotans
- Reflekslerin yavaş olması
- Kekemelik
2. ZEHİRLİ GUATR BELİRTİLERİ:
Hareketli olma, huzursuzluk
Çarpıntı (hızlı ve düzensiz kalp atımı olması
Yorgunluk
Güçsüzlük (ağır eşyaları kaldıramaz, merdiven çıkarken zorlanır)
Ellerde titreme
Saç dökülmesi
Sinirlilik, kolay heyecanlanma ve kolay öfkelenme
Canlı bakış, gözlerde büyüme, göz kapağında çekilme
Uykusuzluk, dikkat bozukluğu
Derinin sıcak, nemli ve ince olması
İshal
İştah artışı
Susama
Ağız kuruluğu
Sık idrara çıkma
Kilo kaybı (zayıflama)
Adetlerde azalma veya kesilme
Cinsel istekte azalma, sperm sayısında azalma
Erkeklerde meme büyümesi (jinekomasti)
Kemik erimesi
Kaslarda güçsüzlük
Çabuk yorulma
3. TİROİDİT-TİROİD BEZİ İLTİHABI BELİRTİLERİ:
Tiroid bezindeki iltihap boyunda ağrı ile kendini
gösterir ve bezde depolanmış hormonların kan dolaşımına dökülmesine ve
hormonların yükselerek çarpıntı, terleme ve zayıflama gibi şikayetlerin
ortaya çıkmasına neden olur. İltihap çoğu hastada kendiliğinden düzelir
ve hormonlar normale gelir. Bu durum geçici bir iltihap olayıdır.
Virüslerin yaptığı tiroid bezi iltihabının en önemli
özelliği boyun ön bölgesinde şiddetli ağrı olmasıdır ve bu ağrı tek
taraflı olarak kulak ve çeneye yayılır. Ağrı ortaya çıkmadan bir kaç
hafta önce kas ağrısı, ateş, halsizlik, boğaz ağrısı ve yutkunmakta
zorluk bulunabilir. Bazen hastalık farenjit ve boyunda ağrı ile başlar
ve ağrı ve hassasiyet giderek artar. Ateş 37.5 ºC-38.3 ºC ve hatta 40
°C olur. Bazı hastalarda halsizlik, yorgunluk, ateş ve eklem ağrıları
olabilir. Ağrı tiroid bezinin bir tarafından öbür tarafına kayabilir.
Bazen ağrı yayılmadan olduğu yerde kalır. Bazı hastalarda ağrı çene ve
kulaklara yayılır ve ağrı yutkunmakla, öksürmekle ve baş hareketiyle
artar. Ağrı bazı kişilerde gece daha fazla olur. % 50 hastada çarpıntı,
kilo kaybı, sinirlilik, ellerde nemlilik ve titreme olabilir. Tiroid
bezinde hassasiyet, sertlik, nodül gelişimi ve büyüme olabilir.
İltihabın olduğu bölge hassas ve serttir. Tiroid bezi o kadar ağrılıdır
ki hasta muayene edilmesini ve elle dokunulmasını istemez. Bu hastalık
6 hafta veya bazen 2-5 ay sürebilir ve çoğunlukla kendiliğinden
düzelir.
4. NODUL BELİRTİLERİ:
Nodüllerin çoğu hiçbir belirti vermez ve şikayet
yapmaz. Nodüller sıklıkla hasta veya doktor tarafından rasgele fark
edilir ve nadiren yemede zorluk, nefes darlığı, ses kalınlaşması veya
çatallaşma veya boyunda ağrı yapar. Ancak çoğunun hiçbir belirtisi
yoktur. Nadiren nodül içine kanama olursa ağrı ve hassasiyete neden
olur. Bu tür kanamalar nodülün kendiliğinden yok olmasına neden
olabildiği gibi sıklıkla kist oluşumuna da neden olur. Bazen akciğer ve
beyin tomografileri sırasında veya boyundaki damarların ultrason ile
incelemesi sırasında da tesadüfen nodül olduğu fark edilir.
5. TİROİD KANSERİ.
Tiroid kanserli hastaların çoğunda hiçbir belirti
veya şikayet yoktur. Bir kısmında boyunda bir şişlik gelişir ; çoğunda
ise bir nodülden yapılan biyopsi sonucu kanser saptanır. Biyopsi normal
çıktığı halde ameliyat edilen bezin nodül dışındaki bir alanında bazen
milimetrik boyutta küçük kanser odağı saptanabilir. Tiroid bezinin
hızlı büyümesi ve sert olması kanser şüphesini artırır. Ses kısıklığı
ve boyunda lenf bezlerinin şişmesi de tiroid kanser şüphesini artırır.
Bazen özellikle çocuklarda boyundaki lenf
bezlerindeki büyüme ilk bulgu olabilir. Çok nadiren bir kanser ağrılı
ve baskı şikayetleri dediğimiz ses kısıklığı, nefes darlığı veya yeme
zorluğu ile ortaya çıkar. Bazen hastalar ilk olarak vücudun diğer
tarafındaki lenf bezi büyüklüğü, kemik kırıkları veya çok nadiren
tiroid bezi fazla çalışması (hipertiroidizm) ile karşımıza çıkabilir.
Bununla beraber çoğu hastada hiçbir şikayet yoktur.
Boyundaki kitlenin veya nodülün nefes borusuna
yapışık olması, sert olması, son zamanlarda hızlı büyümesi, yeme
zorluğu, ses kısıklığı veya ses kalınlaşması ve büyümüş lenf bezleri
kanser olasılığını kuvvetlendirir.
KAYNAKLAR:
4. |
