|
KULAK ÇINLAMASI
KULAK ÇINLAMASI
Kulak çınlamasının bir çok nedeni vardır. Kulak
çınlaması olan kişilerin bunun nedenini öğrenmek için öncelikle bir KBB
uzmanına başvurmaları gerekir.
Yapılan çalışmalarda kulak çınlaması olan kişilerden
bazılarında kanda B12 vitamin düzeyinin düşük olduğu ve bu kişilerde
yapılan B12 tedavisiyle kulak çınlamasının azaldığı saptandı. Yine aynı
şekilde kandaki çinko seviyesi düşük ise çinko tedavisinin faydalı
olabileceği belirtilmekte. Kulak çınlaması olan kişiler bu nedenle
kanlarında B12 vitamini ve kan çinko düzeylerine baktırmalı ve eksiklik
varsa tedavi için bir ENDOKRİN UZMANINA başvurmalıdır.
B 12 VİTAMİNİ NEDİR?
Yapısında kobalt metali bulunduğundan B12 vitaminine kobalamin ismi de verilir. Multivitamin ilaçlarda B12 vitamini siyanokobalamin adıyla bulunur. B12 vitamini sinir dokusunun sağlığı ve kırmızı kan hücresi (eritrosit) ve hücrelerimizde bulunan DNA’nın yapımı için gerekli olan bir vitamindir.
Diyetle alınan B12 vitamini mideden salgılanan intrensek faktör adındaki bir proteinle birleşerek bağırsaklardan emilir.
Besinlerde bulunan B12 vitaminin bağırsaklardan iyi emilmesi, mide, pankreas ve bağırsakların iyi çalışmasına bağlıdır.
Günlük B12 vitamini ihtiyacı 2.4 mikrogram kadardır.
Bulunduğu Gıdalar
B12 vitamini hayvansal besinlerde yani kırmızı et,
tavuk, hindi eti ve balıkta ve çok az oranda sütte ve yoğurtta bulunur.
Bitki ve mayada bulunmaz. Bir bardak pastörize sütte 0.9 mikrogram B12
vitamini vardır.
B12 Vitamini Eksikliği
B12 vitamin eksikliği pernisiyöz anemi denen kansızlık durumunda görülür. Pernisiyöz anemi
B12 vitaminin bağırsaklardan emiliminin bozulması nedeniyle oluşan bir
hastalıktır. Bu hastalık 60 yaş üzerindeki kişilerde % 2 oranında
görülür ve tedavisi için B12 vitamini iğnesi (enjeksiyonu) yapılır. B12
vitamin eksikliği varsa kırmızı kan hücrelerinin büyüdüğü megaloblastik
anemi görülür.
B12 eksikliği genellikle et yemeyenlerle
(vejetaryenlerde), mide ve bağırsak hastalığı olanlarda görülür. Bunun
nedeni de B12 vitamininin çoğunlukla hayvansal besinlerde bulunmasıdır.
Midelerinde atrofik gastrit hastalığı olanlarda veya midesi
ameliyatla alınanlarda özellikle B12 vitamin eksikliği sık görülür. Bir
çalışmada midesinde helikobakter pilori bakterisi olanlarda B12
vitamini eksikliğinin sık görüldüğü ortaya konmuştur. Bazen nadiren
kalıtımsal olarak B12 vitamini yetmezliği görülebilir. Yaşlılık ise
önemli bir B12 vitamin yetmezlik nedenidir. Yaşlılarda B12 vitamini
yetmezliği sık görülür. B12 vitamini eksikliğinde kanda ve idrarda
metil malonik asit aratraken kanda ayrıca homosistein yükselir.
B12 vitaminin emilmesini engelleyen ve azlığına neden olan hastalıklar şunlardır:
·Midede atrofi, asit olmaması
·Midede helikobakter pilori bakteri varlığı
·Antibiyotik sonrası bağırsakta aşırı bakteri çoğalması
·Uzun süre şeker hastalığı ilacı olan metformin kullanmak
·Antiasit, H2 reseptör antagonist ve protom pompa inhibitörü denen mide ilaçları kullanmak
·Kronik alkol kullanımı
·Mide ameliyatı geçirenler
·Pankreas bezinin iyi çalışmaması
·Sjögren sendromu
·AIDS hastalığı veya HIV pozitif kişiler
B12 yetmezliği olan kişilerin sadece % 29’unda anemi
ve % 64’ünde kırmızı kan hücrelerinde büyüme görülür. O nedenle B12
yetmezliği her kişide kansızlıkla karşımıza çıkmaz. B12 yetmezliği
nedeniyle bu kişilerde dilde yanma (glossit), vajende atrofi ve emilim
bozuklukları olabilir. Birlikte demir eksikliği veya talassemi varsa
kırmızı kan hücrelerinde büyüme olmayabilir. Bu hastaların bazılarında
uyuşma, hissizlik, halsizlik, hafızada zayıflama ve kişilik
değişiklikleri olabilir.
B12 vitamin eksikliği yapan bazı ilaçlara dikkat edelim:
·Mide ve on iki parmak bağırsağı (duodenum) ülseri veya gastrit hastalığının tedavisinde omeprazol türü ilaç alan hastalarda B12 vitamin eksikliği veya kan düzeylerinde azalma olabilir.
·Kloramfenikol ve neomisin gibi antibiyotikleri kullananlarda
·Gut hastalığıı denen kanda ürik asit yüksekliği ile kendini gösteren hastalığın tedavisinde kullanılan Kolşisin ilacı B12 vitamini eksikliği yapabilir.
·Şeker hastalığı tedavisinde kullanılan metformin (Glukofaj veya glukoformin) ilacı B12 vitamini eksikliği yapabilir.
·Ameliyat sırasındaki anestezide kullanılan nitröz oksit de B12 vitamin eksikliği yapabilir.
B12 yetmezliği 60 yaşın üzerinde %10-15 oranında
görülür. Yaşlılardaki B12 vitamini eksikliği multivitamin ilaçlarla
tedavi edilebilir.
B12 Eksikliği Belirtileri:
B12 vitamin eksikliğinin hematolojik (kan
hastalığı-anemi), nörolojik (sinir sistemi) ve iskete üzerine etkileri
vardır. B12 eksikliğinde kırmızı hücrelerde büyüme (makrositoz) ile
karakterize anemi vardır. Bu kişilerde ayrıca kanda LDH ve ve bilirubin
yükselebilir. Bazen lökosit ve trombosit sayısı düşebilir. Nörolojik
yani sinir sistemiyle ilgili olarak ise omurilik arka ve yan
kısımlarında sinir hasarı ve buna bağlı özellkle bacaklarda simetrik
nöropati gelişir. Uyuşma ve ataksilerle başlayan bu durum denge
kaybıyla devam eder. İler aşamada ileri halsizlik, spastisite, klonus,
felç, idar ve gaita kaçırmaya kadar ilerler. B12 vitamini ksikliği olan
kişilerde osteoporoz sıklığının fazla olduğu da saptanmıştır.
B12 vitamini eksikliği olan kişilerde şu belirtiler görülür:
·Yorgunluk
·Halsizlik
·Bulantı
·Kabızlık
·Gaz
·İştah kaybı
·Kilo kaybı
·Kansızlık
·Yürümede zorluk ve denge bozukluğu
·Unutkanlık
·Demans
·Dilde ağrı
·Bacaklarda his kaybı ve uyuşma
·Kansızlık
·Kulakta çınlama
B12 vitamini eksikliğinde sinir sistemi bozuklukları da görülebilir.
B12 vitamini şu kişilerde ilave olarak verilmelidir:
- Pernisiyöz anemi
- Midesi ameliyatla alınanlar
- Vejetaryenler
- Yaşlılar
- Gebe ve bebekler
- Bağırsak hastalığı olanlar
50
yaşın üzerindeki kişiler, vejetaryenler, gebe kalmayı planlayan
kadınlar B12 vitaminini multivitamin ilaç olarak, günde 6-30 mikrogram
almalıdırlar. Pernisiyöz anemi yoksa B12 vitamini ağızdan tablet şeklinde alınmalıdır. Pernisiyöz anemi durumunda ve mide ameliyatlılarda enjeksiyon şeklinde alınmalıdır.
Bazı hastalıkların tedavisinde veya önlenmesinde B12 vitamini kullanımı:
·Kanda homosistein denen damar sertliği yapıcı madde yüksekse tedavi için B12 vitamini 0.5 mg/gün dozunda folik asit ile birlikte (0.5-5 mg/gün) alınabilir.
·B12 eksikliği varsa gebelerde çocuktaki sinir dokusu anormalliğini önlemek için folat tedavine ilave olarak verilmelidir.
·Alzheimer hastalarında B12 vitamini eksikliği sık olarak bulunur. Bu hastalarda B12 vitamini eksikliğinin giderilmesi gerekir.
·Depresyondaki hastalarda da sıklıkla B12 vitamini eksikliği görülür. Bu hastalara da B12 vitamini verilmesi gerekir.
·Kulak çınlaması olan hastaların bir kısmında B12 eksikliği görülmüş ve tedaviyle şikayetleri azalmıştır.
B12 Vitamini Fazlası zararlı mı?
B12 vitamini fazlalığı zararlı değildir.
ÇİNKO NEDİR?
Çinko, vücudumuzdaki birçok enzimin ve insülin
hormonunun yapısında bulunan önemli bir mineraldir. Çinko vücudumuzda
çoğunlukla iskelet kemikleri ve kaslarda bulunur. Bağırsaklardan
emilmesi için pankreasın salgıladığı enzimlere ihtiyaç vardır. Çinko
vücutta birçok enzimin yapısında bulunur ve ayrıca hücre membranı
dediğimiz hücreyi çevreleyen zarda bulunarak hücreyi oksitleyici
radikallerden korur. Çinko ayrıca RNA ve DNA’yı sabit hale getirir ve
DNA’nın iyi çalışmasını sağlar.
Prostat bezinin ve üreme organlarının iyi çalışması için yeteri kadar çinko alınması gerekir.
Çinko, bağışıklık sistemi dediğimiz vücut direncinin
güçlenmesinde, yara iyileşmesinde, tat ve koku duyusunun oluşmasında,
büyüme, gelişme ve gebelik döneminde faydalı etkileri olan bir
mineraldir.
Çinkonun iştah üzerine olan etkileri de vardır ve bu konuda araştırmalar henüz sonuçlanmamıştır.
Sperm hareketinin artmasında çinkonun rolü vardır.
Çinko kuvvetli bir antioksidandır. Vücudumuzda bakır-çinko süperoksit dismutaz (CuZnSOD) isimli antioksidan bir enzimin yapısına girerek bağışıklık sistemini kuvvetlendirir.
Günlük çinko ihtiyaç 11 mg kadardır.
Çinko Hangi Gıdalarda Vardır?
Arpa, peynir, sığır eti, kepekli ekmek, tavuk,
yumurta sarısı, süt ve süt ürünleri, balık, patates, ceviz, badem, tam
tahıl, kuru fasulye, lahana, ayçekirdeği, karaciğer, kuzu eti ve
tahıllarda çinko vardır. Kırmızı et ve tavuk eti gibi hayvansal
gıdalarda bulunan çinko daha kolay emilir.
Diyete ilave olarak çinko ve demir alınacaksa, ikisinin farklı zamanlarda alınması gerekir.
Çinko Eksikliği:
Çinko eksikliğinde şu belirtiler oluşur:
·Büyümede gecikme
·Kıllarda dökülme ve saç dökülmesi (alopesi), saç renginde değişiklik
·İshal
·Ergenliğe girememe,
·Seksüel gelişim bozukluğu (hipogonadizm)
·Penis sertleşmesinde zorluk (empotans)
·Sperm sayısında azalma (oligospermi)
·Göz ve deri yaraları
·İştah kaybı
·Kilo kaybı
·Yaraların iyileşmesinde gecikme
·Ağız tadında bozukluk
·Bağışıklık sisteminde zayıflık ve kolay hastalanma
·Gece körlüğü
·Cilt hastalıkları
Çinko eksikliği şu kişilerde daha fazla görülür:
·Beslenmede çinko içeren besinlere yer vermeyenlerde
·Sadece damardan beslenen hastalarda
·Fazla alkol alanlarda
·Bağırsak hastalığı olanlarda
·Vejetaryen olanlarda
·Gebelik ve emzirme döneminde
·Uzun süren ishali olanlarda
·Bağırsaklarında Crohn ve ülseratif kolit hastalığı olanlarda
·Sickle cell anemisi denen bir kansızlık türünde
·65 yaşın üzerindeki yaşlılarda
·Penisilamin isimli ilacı kullananlarda
·Epilepsi ilacı olan sodyum valproate kullananlarda,
·idrar söktürücü ilaç kullananlarda
·Tüberküloz (verem) hastalığının tedavisi için etambutol isimli ilacı kullananlarda
·Siroz hastalarında
·Diyabetli hastalarda idrarla çinko kaybı fazladır.
Bu nedenle şeker hastalarında bağışıklık sistemi bozuktur. Bu hastalara
çinko verilmesi faydalı olur.
Çinkonun Faydalı Olduğu Hastalıklar:
1-Boyu uzamayan veya kilo almayan çocuklarda çinko
yetmezliği olabilir. Büyüme geriliği olan çocuklarda günde 5-7 mg çinko
ilavesi ile büyüme hız kazanmaktadır. Çinko eksikliğinin büyüme
üzerindeki bu etkisinin mekanizması tam olarak bilinmemekteyse de, insülin like growth faktör-1
isimli büyüme hormonu üzerinden olduğu düşünülmektedir. Bu tür
çocuklarınız varsa endokrinoloji ve metabolizma uzmanı bir doktora
başvurmanız gerekir. Burada çocuğunuzun hormonları ve diğer kan
tetkikleri yapılarak değerlendirilecektir.
2-Sık enfeksiyona yakalanan kişi veya çocuklarda vücuttaki çinko araştırılmalı ve eksiklik varsa ilave verilmelidir
3-Çocuk ishallerinde çinko eksikliği araştırılmalı
ve eksiklik varsa verilmelidir. Çinko verilmesinin ishalleri azalttığı
saptanmıştır.
4-Sık akciğer enfeksiyonu olan çocuklarda da çinko
eksikliği olup olmadığını araştırmak gerekir. Yaşlı kişilerde görülen
akciğer enfeksiyonlarının zemininde çinko eksikliği bulunabilir ve
bunlara çinko verilmesi gerekebilir.
5-Yaşlı kişilerde sık görülen gözün makula dejeneransı hastalığında çinko almanın faydası olabilir. Bunu göz doktorunuzla konuşmanızda fayda vardır.
6-Şeker hastalarında da çinko eksikliği
araştırılmalı ve eksiklik varsa destek tedavisi olarak alınmalıdır.
Diyabetli hastalarda idrarla çinko kaybı fazladır.
7-Gebe ve emziren kadınlar ve yaşlıların ilave
olarak çinko almaları gerekebilir. Bu nedenle çinko tetkiki yapılıp
eksiklik varsa uygun dozda çinko ilavesi gerekir.
8-Sperm sayısı az kişilerde kanda çinko düzeyine bakarak eksiklik vardsa verilmelidir.
9-Ayrıca idrar söktürücü ilaç (diüretikler) kullananlar, kalsiyum ilacı alanlar ve bol posalı beslenenler, bağırsaklarında Crohn ve ülseratif kolit
hastalığı olanlar ve devamlı enfeksiyonu olanlar da ilave çinko almak
faydalı olabilir. Bu hastalıklarınız varsa tedavinizi yapan doktorunuz
ile konuşmanız faydalıdır. Çinko günlük 15 mg’dan fazla
alınmamalıdır.
10. Çinko eksikliğinde tiroid hormon metabolizması
bozulur ve kandaki T3 ve T4 hormonu % 30 oranında azalır. Bu arada T4
hormonunun T3 hormonuna dönüşümünü sağlayan enzim (deiyodinaz enzimi)
çinko eksikliğinde % 67 oranında azaldığından T3 hormon azlığı meydana
gelir. Bu nedenle çinkodan zengin olan peynir, sığır eti, kepekli
ekmek, tavuk, yumurta sarısı,süt ve süt ürünleri, balık, patates,ceviz,
badem, tam tahıllar, kuru fasulye, lahana, ay çekirdeği ve kuzu eti
gibi gıdalarla beslenmek tiroid sağlığımız için gereklidir.
Çinko Eksikliği Nasıl Anlaşılır?
Çinko eksikliği için kanda çinko seviyesini ölçmek
gerekir. Kanda 60 mikrogram/dl’den az ise çinko yetmezliği vardır.
Yalnız kandaki çinko seviyesi dokulardaki çinko hakkında yeterli bilgi
vermez. Dokularda çinko eksikliği olup olmadığını anlamak için
eritrosit alkalen fosfataz veya serum süperoksit dismutaz aktivitesini
ölçmek gerekir. Kanda alkalen fosfataz düzeyinin çok düşük olması da
çinko yetmezliğini düşündürebilir.
Çinko Fazla Alımının Zararı?
Fazla alınan çinko kişilerde bulantı, kusma, ishal
ve karın ağrısı yapar. Genellkle çinko bulaşmış içecekler ve gıdalarla
bu çinko zehirlenmesi ortaya çıkar. Uzun süre çinko alanlarda bakır
yetmezliği ortaya çıkabilir.
|
