GUATR NEDENLERI
GUATR NEDENLERI
Guatr kadınlarda erkeklerden 4-5 kat daha fazla görülür. Gençlik
çağında da kızlarda erkeklere göre daha fazla görülür. Türkiye’de
guatr sıklığı bölgelere göre değişmek üzere % 5-56 arasında
değişmektedir. Görüldüğü gibi bu çok yüksek bir orandır.
İyot yetmezliği olan bölgelerde guatr daha fazladır. Özellikle dağlık
bölgelerde toprakta iyot az olduğundan guatr daha fazla görülür.
Bilinenin aksine kara lahana yenmesiyle guatr oluşumu arasında bir
ilişki yoktur.
Selenyum yetmezliği de ülkemizde önemli bir problemdir. Yaptığımız bir
çalışmada guatrlı kişilerde selenyum düzeyinin düşük olduğunu
saptadık.
Suda bulunan perklorat ve kadmiyum fazlalığı da guatra neden
olabilmektedir. Pillerle bulaşmış sularda kadmiyum yüksektir ve guatr
ortaya çıkar.
Demir eksikliği olan kişilerde de guatr sıklığında artış vardır.
Ergenlik çağındaki çocuklarda bazen guatr oluşur ve buna adölesan
veya ergenlik guatrı denir. Ergenlik döneminde artan hormon ihtiyacını
karşılamak için tiroid bezi biraz büyür ve guatr oluşur. Daha sonra bu
guatr çoğu çocukta veya gençte kaybolur.
Yalancı guatr ise tiroid bezinin doğuştan normal yerleşim yerinden
biraz yukarıda olması ve özellikle ince boyunlu kadınlarda guatr
varmış izlenimi vermesidir. Yapılacak ultrasonda tiroid hacminin
artmadığı ve guatr olmadığı ortaya konur.
Gebelikte ve menopoz döneminde de tiroid büyüklüğü artar ve guatr oluşabilir.
İyot yetmezliği fazla olan kadınlarda gebe kalma ve çocuk doğurma
sıklığı azalır. İyot yetmezliği üremeyi engelleyebilmektedir. Bu
nedenle çocuğu olmayan kadınlarda iyot yetmezliği olup olmadığı
araştırılmalıdır.
Guatrın ailesel özellik gösterdiği bilinen bir gerçektir. Bazı
ailelerde guatr fazla görülür. Yapılan çalışmalar guatr gelişiminde
kalıtımsal geçişin iyot yetersizliği olan bölgelerde yaşayan
kadınlarda %39 oranında, iyodun yeterli alındığı bölgelerde
yaşayanlarda ise % 82 oranında olduğunu ortaya koymuştur.
|