|
DENGE -YÜRÜME BOZUKLUĞU
DENGE VE YÜRÜME BOZUKLUĞU
Yürüme ve Denge bozukluğu nörolojik hastalıklar,
kulak hastalıkları ve bazı tiroid hastalıklarında ve şeker düşüklüğünde
olabilir. Ayrıca bazı psikolojik hastalıklarda psikosomatik hastalık
olarak kendini denge bozukluğu ile ortaya koyar. Psikiyatrik bazı
hastalıklarda dahi denge bozukluğu olabilir..
Biz burada B12 vitamini eksikliğinin neden olduğu denge ve yürüme bozukluğundan bahsetmek istiyoruz.
B 12 VİTAMİNİ NEDİR?
Yapısında kobalt metali bulunduğundan B12 vitaminine kobalamin ismi de verilir. Multivitamin ilaçlarda B12 vitamini siyanokobalamin adıyla bulunur. B12 vitamini sinir dokusunun sağlığı ve kırmızı kan hücresi (eritrosit) ve hücrelerimizde bulunan DNA’nın yapımı için gerekli olan bir vitamindir.
Diyetle alınan B12 vitamini mideden salgılanan intrensek faktör adındaki bir proteinle birleşerek bağırsaklardan emilir.
Besinlerde bulunan B12 vitaminin bağırsaklardan iyi emilmesi, mide, pankreas ve bağırsakların iyi çalışmasına bağlıdır.
Günlük B12 vitamini ihtiyacı 2.4 mikrogram kadardır.
Bulunduğu Gıdalar
B12 vitamini hayvansal besinlerde yani kırmızı et,
tavuk, hindi eti ve balıkta ve çok az oranda sütte ve yoğurtta bulunur.
Bitki ve mayada bulunmaz. Bir bardak pastörize sütte 0.9 mikrogram B12
vitamini vardır.
B12 Vitamini Eksikliği
B12 vitamin eksikliği pernisiyöz anemi denen kansızlık durumunda görülür. Pernisiyöz anemi
B12 vitaminin bağırsaklardan emiliminin bozulması nedeniyle oluşan bir
hastalıktır. Bu hastalık 60 yaş üzerindeki kişilerde % 2 oranında
görülür ve tedavisi için B12 vitamini iğnesi (enjeksiyonu) yapılır. B12
vitamin eksikliği varsa kırmızı kan hücrelerinin büyüdüğü megaloblastik
anemi görülür.
B12 eksikliği genellikle et yemeyenlerle
(vejetaryenlerde), mide ve bağırsak hastalığı olanlarda görülür. Bunun
nedeni de B12 vitamininin çoğunlukla hayvansal besinlerde bulunmasıdır.
Midelerinde atrofik gastrit hastalığı olanlarda veya midesi
ameliyatla alınanlarda özellikle B12 vitamin eksikliği sık görülür. Bir
çalışmada midesinde helikobakter pilori bakterisi olanlarda B12
vitamini eksikliğinin sık görüldüğü ortaya konmuştur. Bazen nadiren
kalıtımsal olarak B12 vitamini yetmezliği görülebilir. Yaşlılık ise
önemli bir B12 vitamin yetmezlik nedenidir. Yaşlılarda B12 vitamini
yetmezliği sık görülür. B12 vitamini eksikliğinde kanda ve idrarda
metil malonik asit aratraken kanda ayrıca homosistein yükselir.
B12 vitaminin emilmesini engelleyen ve azlığına neden olan hastalıklar şunlardır:
·Midede atrofi, asit olmaması
·Midede helikobakter pilori bakteri varlığı
·Antibiyotik sonrası bağırsakta aşırı bakteri çoğalması
·Uzun süre şeker hastalığı ilacı olan metformin kullanmak
·Antiasit, H2 reseptör antagonist ve protom pompa inhibitörü denen mide ilaçları kullanmak
·Kronik alkol kullanımı
·Mide ameliyatı geçirenler
·Pankreas bezinin iyi çalışmaması
·Sjögren sendromu
·AIDS hastalığı veya HIV pozitif kişiler
B12 yetmezliği olan kişilerin sadece % 29’unda anemi
ve % 64’ünde kırmızı kan hücrelerinde büyüme görülür. O nedenle B12
yetmezliği her kişide kansızlıkla karşımıza çıkmaz. B12 yetmezliği
nedeniyle bu kişilerde dilde yanma (glossit), vajende atrofi ve emilim
bozuklukları olabilir. Birlikte demir eksikliği veya talassemi varsa
kırmızı kan hücrelerinde büyüme olmayabilir. Bu hastaların bazılarında
uyuşma, hissizlik, halsizlik, hafızada zayıflama ve kişilik
değişiklikleri olabilir.
B12 vitamin eksikliği yapan bazı ilaçlara dikkat edelim:
·Mide ve on iki parmak bağırsağı (duodenum) ülseri veya gastrit hastalığının tedavisinde omeprazol türü ilaç alan hastalarda B12 vitamin eksikliği veya kan düzeylerinde azalma olabilir.
·Kloramfenikol ve neomisin gibi antibiyotikleri kullananlarda
·Gut hastalığıı denen kanda ürik asit yüksekliği ile kendini gösteren hastalığın tedavisinde kullanılan Kolşisin ilacı B12 vitamini eksikliği yapabilir.
·Şeker hastalığı tedavisinde kullanılan metformin (Glukofaj veya glukoformin) ilacı B12 vitamini eksikliği yapabilir.
·Ameliyat sırasındaki anestezide kullanılan nitröz oksit de B12 vitamin eksikliği yapabilir.
B12 yetmezliği 60 yaşın üzerinde %10-15 oranında
görülür. Yaşlılardaki B12 vitamini eksikliği multivitamin ilaçlarla
tedavi edilebilir.
B12 Eksikliği Belirtileri:
B12 vitamin eksikliğinin hematolojik (kan
hastalığı-anemi), nörolojik (sinir sistemi) ve iskete üzerine etkileri
vardır. B12 eksikliğinde kırmızı hücrelerde büyüme (makrositoz) ile
karakterize anemi vardır. Bu kişilerde ayrıca kanda LDH ve ve bilirubin
yükselebilir. Bazen lökosit ve trombosit sayısı düşebilir. Nörolojik
yani sinir sistemiyle ilgili olarak ise omurilik arka ve yan
kısımlarında sinir hasarı ve buna bağlı özellkle bacaklarda simetrik
nöropati gelişir. Uyuşma ve ataksilerle başlayan bu durum denge
kaybıyla devam eder. İler aşamada ileri halsizlik, spastisite, klonus,
felç, idar ve gaita kaçırmaya kadar ilerler. B12 vitamini ksikliği olan
kişilerde osteoporoz sıklığının fazla olduğu da saptanmıştır.
B12 vitamini eksikliği olan kişilerde şu belirtiler görülür:
·Yorgunluk
·Halsizlik
·Bulantı
·Kabızlık
·Gaz
·İştah kaybı
·Kilo kaybı
·Kansızlık
·Yürümede zorluk ve denge bozukluğu
·Unutkanlık
·Demans
·Dilde ağrı
·Bacaklarda his kaybı ve uyuşma
·Kansızlık
·Kulakta çınlama
B12 vitamini eksikliğinde sinir sistemi bozuklukları da görülebilir.
B12 vitamini şu kişilerde ilave olarak verilmelidir:
- Pernisiyöz anemi
- Midesi ameliyatla alınanlar
- Vejetaryenler
- Yaşlılar
- Gebe ve bebekler
- Bağırsak hastalığı olanlar
50
yaşın üzerindeki kişiler, vejetaryenler, gebe kalmayı planlayan
kadınlar B12 vitaminini multivitamin ilaç olarak, günde 6-30 mikrogram
almalıdırlar. Pernisiyöz anemi yoksa B12 vitamini ağızdan tablet şeklinde alınmalıdır. Pernisiyöz anemi durumunda ve mide ameliyatlılarda enjeksiyon şeklinde alınmalıdır.
Bazı hastalıkların tedavisinde veya önlenmesinde B12 vitamini kullanımı:
·Kanda homosistein denen damar sertliği yapıcı madde yüksekse tedavi için B12 vitamini 0.5 mg/gün dozunda folik asit ile birlikte (0.5-5 mg/gün) alınabilir.
·B12 eksikliği varsa gebelerde çocuktaki sinir dokusu anormalliğini önlemek için folat tedavine ilave olarak verilmelidir.
·Alzheimer hastalarında B12 vitamini eksikliği sık olarak bulunur. Bu hastalarda B12 vitamini eksikliğinin giderilmesi gerekir.
·Depresyondaki hastalarda da sıklıkla B12 vitamini eksikliği görülür. Bu hastalara da B12 vitamini verilmesi gerekir.
·Kulak çınlaması olan hastaların bir kısmında B12 eksikliği görülmüş ve tedaviyle şikayetleri azalmıştır.
B12 Vitamini Fazlaısı zararlı mı?
B12 vitamini fazlalığı zararlı değildir
| |
|
|
|
|
